NOS Stickers

Al een lange tijd staat de persvrijheid onder druk, ook in Nederland. Zo verwijderde de NOS de logo’s die op hun satellietwagens staan. De stickers zijn opgenomen in de collectie van Beeld en Geluid Hilversum.

PERSVRIJHEID ONDER DRUK

Al een lange tijd staat de persvrijheid onder druk, ook in Nederland. Zo verwijderde de NOS de logo’s die op hun satellietwagens staan. De stickers zijn nu opgenomen in de collectie van Beeld en Geluid Hilversum. Onafhankelijke pers is een van de belangrijkste dingen om een democratische rechtsstaat staande te houden omdat de burger de overheid moet kunnen bekritiseren en onderzoeken. De NOS beschreef hoe het werk van hun journalisten verhinderd wordt:  “[…] journalisten en technici die voor verslaggeving onderweg zijn, [worden] geconfronteerd met opgestoken middelvingers of scheldpartijen. Ook wordt er afval naar hen gegooid, en worden de wagens op de weg afgesneden of geblokkeerd.”

NOS Stickers van de collectie  Beeld en Geluid Hilversum

De vraag rest, waar komt dit gedrag jegens journalisten vandaan? Waarom voelen mensen zich dusdanig boos dat zij het werk van journalisten moeilijker maken? Ongetwijfeld heeft de frustratie die deze pandemie met zich meebrengt hier mee te maken. De journalistiek heeft een andere reputatie gekregen doordat informatievoorziening van gebeurtenissen in relatie tot corona constant de reputatie van verschillende groepen in de Nederlandse samenleving raakt. We staan met zijn allen tegenover een virus, dat ons allemaal raakt. Dit vraagt veel solidariteit van alle mensen die in Nederland wonen en plaatst verschillende groepen tegenover degenen die ‘wel solidair zijn’ op dat moment. In elk bericht is het iemand anders die tegenover de maatregelen omtrent het virus staat, van studenten tot jongeren, en van religieuze mensen tot politici, niemand ontkomt eraan. Hierdoor nemen sommige mensen de journalisten het aankaarten van polariserende gebeurtenissen kwalijk, ‘shooting the messenger‘.

Feiten en Objectiviteit

Een journalist ‘is’ objectief, ook al zijn er bepaalde regels en principes die een handleiding vormen, ontkomt de journalist ook niet aan menselijke biases. Hoe kunnen journalisten kleur bekennen? In onze vaste tentoonstelling kaarten we dit probleem al aan door verschillende concepten te behandelen zoals beeldvorming en bias.

Uiteindelijk gaat het natuurlijk om macht: journalisten horen objectief te zijn, en de informatie wordt ook gebaseerd op [wetenschappelijk] bewezen feiten en hoor- en wederhoor. Helaas kunnen we er niet om heen dat macht versterkt kan worden door feiten. Al zijn feiten objectief in zichzelf, wat er gebeurt met feiten; wie het gelooft, in wiens voordeel het is, blijft een machtsspel. Machtsverhoudingen zijn niets nieuws, dat is iets van altijd. Dat journalisten het moeilijk gemaakt wordt om hun werk te doen is dus ook iets wat door de hele geschiedenis voorkomt. Journalisten worden over heel de wereld bejegend, geweld is helaas geen uitzondering.

Ook het idee dat nieuws objectief is wordt ontkracht door de platforms en politici die bewust nepnieuws verspreiden. Er zijn verschillende manieren waarop misinformatie, desinformatie en malinformatie bewust gebruik maken van aspecten die voorkomen in wat we ‘objectief’ nieuws noemen. Belangrijke aspecten zijn de de stijl- en schrijftechnieken maar ook de polarisatie van groepen in de maatschappij. Een nepnieuwsbericht over twee groepen die al tegenover elkaar staan is makkelijker te geloven omdat het inspeelt op een bestaande relatie.

Wil je meer leren over nepnieuws en hoe het machtsverhoudingen kan veranderen? Neem dan eens een kijkje op Is Dat Echt Zo! Beeld en Geluid werkt samen met dit platform om mensen nieuwswijzer te maken op het gebied van nepnieuws en misinformatie.